Hicab Azadlığı: İslam, Cəfəri Fiqhi və Azərbaycan Konstitusiyası

Hicab azadlığı insanın dini inancı, vicdanı və şəxsi dünyagörüşü ilə bağlı mühüm məsələlərdən biridir. Xüsusilə məktəblərdə hicab taxan müəllimə və şagirdlərə münasibət hüquq, dini azadlıq və qarşılıqlı hörmət baxımından müzakirə edilməlidir.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 25-ci maddəsi insanların hüquq və azadlıqlarının bərabərliyini təsbit edir. 48-ci maddə isə vicdan azadlığını qoruyur. Buna görə insanın dini etiqadını ifadə etməsinə qoyulan məhdudiyyət konkret qanuni əsaslara dayanmalıdır. Hicab taxan şəxsin yalnız dini geyiminə görə ayrı münasibətlə qarşılaşması bu baxımdan ciddi suallar yarada bilər.

Qurani-Kərimdə “Dində məcburiyyət yoxdur” (Bəqərə, 256) buyurulur. Bu ayə dini qəbul etmək məsələsində məcburiyyətin olmadığını göstərir. Eyni zamanda, Nur surəsinin 31-ci ayəsində mömin qadınlara örtükləri ilə bağlı göstəriş verilir. Cəfəri fiqhində də həddi-büluğa çatmış müsəlman qadının naməhrəm qarşısında hicab qaydalarına riayət etməsi vacib dini hökmlərdən biri hesab olunur. Buna görə müsəlman qadın üçün hicab yalnız adi geyim deyil, dini məsuliyyət və inancının ifadəsidir.

Məktəbdə əsas diqqət müəllimin peşəkarlığına, şagirdin təhsil hüququna, davranış qaydalarına və təhlükəsizliyə yönəlməlidir. Əgər dini geyim bu tələblərə mane olmursa, insanın yalnız hicab taxdığı üçün təhsil və ya əmək fəaliyyətində ayrı münasibətlə qarşılaşması ədalət prinsipi baxımından mübahisə doğurur.

Hicab taxan və taxmayan insanların hər ikisi hörmətə layiqdir. Heç kim dini inancına görə təhqir və təzyiqlə üzləşməməlidir. Eyni zamanda heç kim başqa insanı dini seçimə məcbur etməməlidir.

Ədalətli cəmiyyət insanların fərqliliklərini yox etməklə deyil, həmin fərqliliklərə hörmət etməklə formalaşır. Hicab azadlığı, vicdan azadlığı və insan ləyaqətinə hörmət birlikdə qorunduqda məktəb və cəmiyyət daha sağlam və dözümlü mühitə çevrilə bilər.